Diseases & concerns -- Varicose veins

เส้นเลือดขอด

คำบรรยาย: อาการเส้นเลือดขอดเป็นการยืดขยาย ปูดโป่งของเส้นเลือดดำผิวหนังบริเวณขา เส้นเลือดดำนี้จะมีลิ้นปิดเปิดเพื่อกักเลือดไม่ให้ไหลย้อนลงข้างล่างตามแรงโน้มถ่วง เมื่อลิ้นนี้อ่อนแอเลือดก็จะย้อนมารวมกันที่เส้นเลือดด้านล่างและทำให้เกิดอาการบวมขึ้น (1, 2, 3) ผู้หญิงมีแนวโน้มที่จะเป็นเส้นเลือดขอดมากกว่าผู้ชาย แต่ความแตกต่างเรื่องอายุยังสรุปได้ไม่แน่ชัด (5) เมื่อเปรียบเทียบกับผู้หญิงที่ไม่ได้เป็นเส้นเลือดขอด ผู้หญิงที่เป็นเส้นเลือดขอดส่วนมากจะอ้วนกว่าผู้หญิงที่ไม่เป็น การมีกิจกรรมที่ออกกำลังกายน้อยกว่าและมีความดันซีโตลิค (Systolic) และมักมีมีอายุมากโดยมากเป็นพวกวัยทอง (วัยหมดประจำเดือน) (5) ในคนวัยกลางคนเกือบจะ 50 % จะพบอาการเส้นเลือดขอด (2) เส้นเลือดขอดมักเกิดขึ้นบริเวณขาเนื่องจากแรงโน้มถ่วงโลกในเส้นเลือด (2) การยืนหรือนั่งเป็นเวลานาน ๆ การขาดการออกกำลังกาย การมีน้ำหนักตัวมากเกินและภาวะตั้งครรภ์ ล้วนมีแนวโน้มที่จะมีอาการเส้นเลือดขอดที่จะมีอาการเส้นเลือดขอด (1, 2, 3) โอกาสเกิดเส้นเลือดขอดนั้นมีสูงในกลุ่มคนที่เกี่ยวข้องกับ การมีดัชนีมวลร่างกาย (Body Mass Index หรือ BMI) สูง สูบบุหรี่จัดและความดันไดแอสโตลิคสูง (14) และคนที่เป็นเส้นเลือดขอดเหล่านี้จะมีแนวโน้มที่สูงในการพัฒนาไปเป็นหลอดเลือดหัวใจแข็งตัว (11, 14) บางครั้งเส้นเลือดขอดจะมีอาการปวดร่วมและอาการนี้จะหานได้อย่างมีนัยสำคัญเมื่อยกขาขึ้นสูง (2)

สาเหตุ:

ความอ่อนแอของผนังหลอดเลือด หรือลิ้นเปิดปิดอันเนื่องมาจากพันธุกรรม (2)
การมีความกดดันสูงหรือมากเกินไปในหลอดเลือด (2)
การยืนเป็นเวลานานติดต่อกัน และหรือยกของหนัก ๆ จะทำให้เส้นเลือดหรือลิ้นของหลอดเลือดเสียหายเนื่องจากอักเสบ (2,3)
ความอ่อนแอของผนังหลอดเลือดเนื่องมาจากความผิดปกติขององค์ประกอบโครงสร้างของหลอดเลือด (โปรตีโอกลัยแคน) (2)
การหลั่งเอนไซม์ที่ทำลายโปรตีโอกลัยแคนมากจนเกินไปทำให้เส้นเลือดสูญเสียความสมบูรณ์ (2)
การผลิตซูเปอร์ออกไซต์โดยเม็ดเลือดขาวที่มีนิวเคลียสจำนวนมาก (นิวโทรฟิล) (12)

การรักษา:

การผ่าตัด (9)
สเคลียโรเธอราปี (Sclerotherapy) (9)
แอมบูลาโทรี่ ฟลีเบคโตนี (9)
การดูดเลือดโดยใช้ปลิง (10)
การรักษาโดยอัลตร้าโซนิค (13)
การออกกำลังกาย: เดินขี่จักรยาน หรือวิ่งเหยสะ (แต่หลีกเหลี่ยงการยืนนาน ๆ) (2)
ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร: โปรแอนโธไซยานินส์ ไบโอฟลาโวนอยส์ วิตามินซี วิตามินอี สังกะสี ออร์ส เชสนัท บิลเบอร์รี่ โกตู ดคล่า วิทซ์ เฮเซล น้ำมันเมล็ดแฟลซ์ ใยอาหารและสารเพิ่มปริมาณ กลัยโคซามืโนไกลแคนส์จากเส้นเลือดแดงใหญ่(2, 17)

คำแนะนำ:

รับประทานอาหารที่มีกากใยอาหารสูง
ออกกำลังกายให้สม่ำเสมอ
หลีกเหลี่ยงการยืนนั่งในท่าเดิมนาน ๆ ถ้าจำเป็นควรใส่ถุงน่องหรือยางยืดที่ช่วยพยุงขา

วิตามินและสารอาหาร

วิตามินซี: 500 - 3,000 มิลลิกรัมต่อวัน (2, 3)
วิตามินอี: 200-600 หน่วยสากล(IU)ต่อวัน (2, 3)
ไบโอฟลาโวนอยส์: 100-1,000 มิลลิกรัมต่อวัน (2)
สังกะสี: 15-30 มิลลิกรัมต่อวัน (2)
เมล็ดองุ่นสกัด: 150-300 มิลลิกรัมต่อวันโดยสารสกัดควรมีโปรไซยานิโดลิค ดอลิโกเมอร์ หรือเรียกย่อ ๆ ว่า โอพีซี บางทีก็เรียกว่า พีซีโอ (2)
ฮอร์ส เชสนัท: 50 มิลลิกรัมของเอสซินต่อวัน (2)
โกตู โคล่า(ใบบัวบก): ใช้สารสกัดที่ให้กรดไตรเทอร์ไพนิค 30 -60 มิลลิกรัมต่อวัน (2)
บัชเชอร์ส บรูม: ใช้สารสกัดที่มีมาตรฐานของปริมาณสารรีสโคจีนัน 9-11 % รับประทานครั้งละ 100 มิลลิกรัม 3 ครั้งต่อวัน
บิลเบอร์รี่: 80-160 มิลลิกรัม ของสารสกัดมาตรฐาน 25% ของสารโปรแอนโทรไซยานินส์ 3 ครั้งต่อวัน
โบรมีเลน (1,200 - 1,800ไมโครยูนิต): 500-700 มิลลิกรัม 2-3 ครั้งต่อวันระหว่างมื้ออาหาร (2)

การรักษาทางเลือก:

อโรมาเธอราปี
การบำบัดด้วยสมุนไพร

เอกสารอ้างอิง:

	1.	European Scientific Cooperative on Phytotherapy. Hamamelidis folium (Hamamelis leaf). ESCOP Monographs on the Medicinal Uses of Plant Drugs. Exeter, UK: ESCOP,1997
	2.	Murray M. T. and Pizzorno J. Varicose veins. In: Encyclopedia of Natural Medicine Revised 2 nd edition. 1998. Prima Publishing, USA. pp. 826-830.
	3.	Murray M. T. Quick reference guide for specific health condition: Varicose veins. In: Encyclopedia of nutritional supplements. 1996. Prima Publishing, USA. pp. 487-488.

	4.	Murray M. T. Flavonoids: PCO. In: Encyclopedia of nutritional supplements. 1996. Prima Publishing, USA. pp. 323-324.
	5.	Brand FN; Dannenberg AL; Abbott RD; Kannel WB The epidemiology of varicose veins: the Framingham Study. Am J Prev Med, 4(2):96-101 1988 Mar-Apr.
	6.	Venturi M. et.al. Biochemical assay of collagen and elastin in the normal and varicose vein wall. J Surg Res, 60(1):245-8 1996 Jan.

	7.	Sansilvestri-Morel P. et.al. Abnormal deposition of extracellular matrix proteins by cultured smooth muscle cells from human varicose veins. J Vasc Res, 35(2):115-23 1998 Mar-Apr.
	8.	Priollet P. et.al. Study and treatment of varicose veins. Truths and counter-truths. Ann Cardiol Angeiol (Paris), 43(5):275-7 1994 May
	9.	De Roos KP. and Neumann HA. Muller's ambulatory phlebectomy for varicose veins of the foot. Dermatol Surg, 24(4):465-70 1998 Apr

	10.	Bapat RD. et.al. Leech therapy for complicated varicose veins. Indian J Med Res, 107():281-4 1998 Jun.
	11.	Reghunandanan R. et.al. Pulse wave velocity and lipid profile in varicose vein patients. Angiology, 46(5):409-12 1995 May.
	12.	Stvrtinovดa V. and Ferenจcดikovดa J. Lysosomal enzymes and superoxide production in polymorphonuclear leukocytes of patients with primary varicose veins. Cor Vasa, 34(3):255-64 1992.

	13.	Schultz-Haakh H. et.al. Ultrasonic treatment of varicose veins. Angiology, 40(2):129-37 1989 Feb.
	14.	Ducimetiere P. et.al. Varicose veins: a risk factor for atherosclerotic disease in middle-aged men? Int J Epidemiol, 10(4):329-35 1981 Dec.
	15.	Melet JJ. The importance of nutrition among the risk factors in varicose veins. Phlebologie, 34(3):469-88 1981 Jul-Sep.

	16.	Andreotti L. et.al. Biochemical analysis of dermal connective tissue in subjects affected by primary uncomplicated varicose veins. Angiology, 36(5):265-70 1985 May.
	17.	Drubaix I.et.al. Role of glycosoaminoglycans in venous disease. Mode of action of some flavonoid drugs. Pathol Biol (Paris), 43(5):461-70 1995 May.
	18.	Tsouderos Y. Are the phlebotonic properties shown in clinical pharmacology predictive of a therapeutic benefit in chronic venous insufficiency? Our experience with Daflon 500 mg. Int Angiol, 8(4 Suppl):53-9 1989 Oct-Dec.

	19.	Godfraind T. Effect of a flavonoid preparation (S 5682) on experimental capillary permeability increase in rat paw and rabbit skin. Int Angiol, 7(2 Suppl):17-9 1988 Apr-Jun.
	20.	Robert L. et.al. The effect of procyanidolic oligomers on vascular permeability. A study using quantitative morphology. Pathol Biol (Paris), 38(6):608-16 1990 Jun.
	21.	Maffei Facino R. et.al. Free radicals scavenging action and anti-enzyme activities of procyanidines from Vitis vinifera. A mechanism for their capillary protective action. Arzneimittelforschung, 44(5):592-601 1994 May.

	22.	Blazsดo G., Gดabor M. and Rohdewald P. Antiinflammatory activities of procyanidin-containing extracts from Pinus pinaster Ait. after oral and cutaneous application. Pharmazie, 52(5):380-2 1997 May.
	23.	Virgili F., Kim D. and Packer L. Procyanidins extracted from pine bark protect alpha-tocopherol in ECV 304 endothelial cells challenged by activated RAW 264.7 macrophages: role of nitric oxide and peroxynitrite. FEBS Lett, 431(3):315-8 1998 Jul 24.
	24.	Zhu M. et.al. Plant polyphenols: biologically active compounds or non-selective binders to protein? Phytochemistry Vol. 44 No. 3 1997: 441-447.

	25.	Uchida S, Edamatsu R, etal. (1987) Med. Sei Res. 15, 831-832.
	26.	Kultan R, Donnelly PV and Di Ferrante N. (1981) Experientia 37, 221-223.
	27.	Tixier J M, Godeau G, etal. (1984) Biochem Pharmacol. 33, 3933-3939.

	28.	Baumann J, wurm G and Von Bruchhausen F (1980) Arch. Pharm. 313, 330-337.
	29.	Kakegawa H, Matsumoto h, etal (1985) Chem. Pharm-bull. 33, 5079-5082.
	30.	Horphage Information File

Reviewed: March 1, 2001