น้ำมันอีฟนิ่งพริมโรส

ชื่อวิทยาศาสตร์: Oenothera biennis L.(1)
 
ชื่อสามัญ: night willow-herb, scabish, sun drop
 

ข้อมูลทั่วไป: เมื่อนึกถึงกรดไขมันจำเป็นโอเมก้า-6 (Omega-6) ผู้คนส่วนใหญ่ก็มักจะคิดถึงน้ำมันอีฟนิ่งพริมโรสก่อนเสมอ น้ำมันอีฟนิ่งพริมโรสเป็นที่สกัดได้จากเมล็ดของต้นอิฟนิ่งพริมโรส ซึ่งเป็นพืชท้องถิ่นในแถบอเมริกาเหนือ และปัจจุบันสามารถปลูกได้ในทวีปยุโรปและเอเซีย (1) มีคนกล่าวขานกันว่าอีฟนิ่งพริมโรสเป็นพืชแก้ไข้ หรือราชาแห่งการรักษาทุกชนิด (King's cure all) ชื่อของมันบ่งบอกถึงลักษณะการบานของมัน คือบานในตอนเย็นแล้วก็ร่วงโรยไปในวันนั้นเอง อีฟนิ่งพริมโรสมีการปลูกกันและนำน้ำมันจากเมล็ดมาใช้ในการทำยา ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เสริมเป็นสารอาหาร และประยุกต์ใช้ในทางโภชนาการด้านต่างๆ น้ำมันอีฟนิ่งพริมโรสเป็นหนึ่งในตำรับยารักษาโรคที่ใช้กันมากว่า 20 ปีแล้ว(3) ชนพื้นเมืองของอเมริกาใช้น้ำมันดังกล่าวเป็นยารักษาอาการไอเพราะหอบหืด โรคในกระเพาะอาหารและลำไส้ และแผลถลอก (4) จากการค้นคว้าวิจัยทั้งหลายพบว่า น้ำมันอีฟนิ่งพริมโรสเป็นแหล่งอาหารชั้นดี ที่อุดมไปด้วยกรดไขมันจำเป็นชนิดไม่อิ่มตัวที่เรียกว่า กรดแกมมา-ไลโนลินิค (เรียกย่อๆว่า :จี แอล เอ ) (1, 2) ปริมาณจี แอล เอ ที่พบในน้ำมันอีฟนิ่งพริมโรสมีอยู่ราว 8-14 % และยังพบกรดไลโนเลอิค (หรือ แอล เอ) อยู่อีก 65-80% (1) จี แอล เอ เข้าไปมีส่วนร่วมในการลดอาการอักเสบ และการผลิตสารตั้งต้นของกลุ่มฮอร์โมนที่เรียกว่า โพรตาแกลนดินส์ (1, 2) ที่กล่าวมานี้ล้วนเป็นประโยชน์ต่อการรักษาโรคหลายชนิด
 

ส่วนที่ใช้: เมล็ด (1)
 

ประโยชน์: น้ำมันอีฟนิ่งพริมโรสถูกใช้ในการรักษาโรคและภาวะผิดปกติต่างๆ ซึ่งเหล่านี้ล้วนเกี่ยวข้องกับการมีสาร จี แอล เอ คุณภาพสูงอยู่นั้นเอง ดังนั้นน้ำมันอีฟนิ่งพริมโรสจึงถูกใช้เป็นสารอาหาร เพื่อเสริมในการเจ็บป่วยหลายกรณี เช่น
 
  • อาการปวดในช่วงก่อนและระหว่างมีประจำเดือน รวมทั้งอาการปวดหน้าอก (1, 6, 7, 10)
  • อาการปวดข้อรูมาตอยด์ (1, 2)
  • โรคผิวหนังเอคซีม่า และโรคความผิดปกติเกี่ยวกับผิวหนัง (1, 2, 8)
  • อาการของโรคเบาหวานที่มีผลต่อปลายประสาท(Diabitic Peripheral Neuropathy) (1, 2, 6, 11)
  • โภชนาการของทารก (2)
  • ความชราภาพ (2)
  • อาการอักเสบ (1, 2)
  • โรคภูมิคุ้มกันผิดปกติ (2)
  • โรคหัวใจและหลอดเลือด (2)
  • การติดเชื้อไวรัสบางอย่าง (2)
  • โรคพิษสุราเรื้อรัง (1, 2)
  

อาการเมื่อขาด: จี แอล เอ เป็นกรดไขมันจำเป็นไม่อิ่มตัวชนิดสายยาว ซึ่งเป็นสารที่จำเป็นต่อการบำรุงรักษาโครงสร้างของเซลล์ให้เป็นปกติ และจำเป็นต่อกระบวนการในการผลิตสารตั้งต้นของโพรสตาแกลนดิน การได้รับกรดไขมันจำเป็นดังกล่าวจากอาหารลดลง หรือการเพิ่มความต้องการของสารตั้งต้นของโพสตาแกลนดินจะทำให้เกิดอาการขาด จี แอล เอได้

 

ขนาดรับประทาน: โดยปกติน้ำมันอีฟนิ่งพริมโรสจะจำหน่ายในรูปแคปซูล ซึ่งจะมีอัตราส่วนของจี แอล เอ ตามมาตรฐานที่ 8 % (1, 3) จากค่ามาตรฐานนี้ทำให้ปริมาณของน้ำมันที่แนะนำให้บริโภคต่อวัน คือ 2-4 กรัม (3) ขนาดรับประทานเพื่อใช้รักษาโรคผิวหนังเอคซีมา (Atopic Eczema) คือ 6-8 กรัมต่อวันในผู้ใหญ่ และในเด็กเป็น 2-4 กรัม ในกรณีของการปวด คัดหน้าอกขนาดรับประทานคือ 3-4 กรัมต่อวัน และอาการในระหว่างมีหรือก่อนมีประจำเดือน คือ 3 กรัมต่อวัน (1, 4)
 

ความปลอดภัย: เมื่อเร็วๆ นี้ได้มีการลงความเห็นและยืนยันจากสภาแห่งสุขภาพของออสเตรเลีย (Complementary Healthcare Council of Australia) เพื่อรับรองว่าน้ำมันอีฟนิ่งพริมโรสปลอดภัยจริง ผลข้างเคียงจากการใช้อีฟนิ่งพริมโรสมีน้อยมากแต่อาจเกิดขึ้นได้คือ อุจจาระเหลว การเรอ และมีอาการบวมในช่องท้อง (1, 3)
 
ปฎิกริยากับสารอืน: น้ำมันอีฟนิ่งพริมโรสอาจมีผลต่อการเพิ่มความเสี่ยงในการชัก เนื่องจากความผิดปกติของระบบประสาทบริเวณขมับในผู้ป่วยชิโซฟรีเนีย (Schizophrenia คือโรคที่มีความผิดปกติทางจิตซึ่งผู้ป่วยมีอาการเก็บเนื้อเก็บตัว หวาดระแวง หรือหมกมุ่นอยู่กับอะไรบางอย่าง) ที่รักษาด้วยยากดอาการชัก เช่น ฟีโนไธอะซีน (phenothiazine) (1) ส่วนปฎิกริยากับสมุนไพรและยาอื่นนั้นยังไม่พบว่ามีรายงานออกมา
 
เอกสารอ้างอิง:
  1. Chen JK. Evening Primrose Oil Continuing EducationModulel. Natural Healing Track. March 1999.
  2. Horrobin DF. Nutritional and medical importance of gamma-linolenic acid. Prog Lipid Res. 1992; 31(2): 163-194.
3. Herbs in Perspective. Complementary Healthcare Council of Australia.: 10-11.
  4. Tyler VE. The Honest Herbal, 3rd Edition, Pharmaceutical Products Press. New York 1993.
  5. Newall CA, et ai. Herbal Medicines-A Guide for Healthcare Professionals, The Pharmaceutical Press, London,1996.
6. Horrobin DF. The effects of gamma-linolenic acid on breast pain and diabetic neuropathy: possible non-eicosanoid mechanisms. Prostaglandins Leukot Essent Fatty Acids. 1993 Jan; 48(1):101-4.
7. Campdell EM., et al. Premenstrual symptoms in general practice patients: Prevalence and treatment. J Reprod Med. 1997; 42(10): 637-646.
8. Bruton JL. Essential Fatty Acids in Atopic Eczema: Clinical studies. In: Omega-6 essential fatty acids: pathophysiology and roles in clinical medicine. Edited by DF Horrobin. NewYork, Wiley-Liss,1990: 67-74.
9. Kercher MJ and Korting HC. Treatment of atopic eczema with evening primrose oil: rationale and clinical results. Clin Investig. 1992; 70(2): 197-171.
  10. Horrobin DF., et al. Abnormality in plasma fatty acid levels in women with pre-menstrual syndrome and with non-malignant breast disease. J Nutr Med. 1991; 2: 259-64.
  11. Kleen H., et al. Treatment of diabetic neuropathy with gamma-linolenic acid. Diabetes Care. 1993; 16: 8-15 (review).

Copyright © 2000 E-sense Ltd.
99/3-4 Ratanachart Bldg. Moo 8, Km 2.7
Bangna-Trad Rd., Bangkok 10260, Thailand
Reviewed: 1 Jun 2001