สารสกัดจากเปลือกสน/เปลือกสนสกัด

ชื่อทางวิทยาศาสตร์: Pinus Maritama

 

ชื่อสามัญ: Pinus pinuster Solander, สนเมอริไทม์ฝรั่งเศล (French maritime pine), สนโคแอสทอล(Coastal pine), Pin des Landes

 

ข้อมูลทั่วไป: ในจำนวนสารแอนตี้ออกซิแดนท์ หรือสารต้านอนุมูลอิสระนั้น โอพีซี หรือ พิคโนจีนอล หรือบางครั้งก็เรียกว่าโปรแอนโธไซยานิดินส์นั้นจัดอยู่แถวหน้าเลยทีเดียว เพราะได้มีการกล่าวอ้างสรรพคุณว่า สารโอพีซีนั้นมีความสามารถในการเป็นแอนตี้ออกซิเดนท์ได้ดีกว่าวิตามินซีถึง 20 เท่า และดีกว่าวิตามินอีถึง 50 เท่า มีสารสกัดจากพืชที่จัดอยู่ในกลุ่มไบโอฟาโวนอยด์ถูกนำมาค้นคว้าวิจัยและนำมาสู่ท้องตลาดเป็นจำนวนมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งพิคโนจีนอลซึ่งจัดเป็นสารในกลุ่มดังกล่าวด้วย พิคโนจีนอลถูกค้นพบและรายงานถึงสรรพคุณของมันว่ามีความหลากหลายของผลทางชีวภาพ อันได้แก่ การเป็นแอนตี้ออกซิเดนท์และความสามารถในการกำจัดอนุมูลอิสระต่างๆ สนเมอริไทม์ฝรั่งเศลนี้มีสารประกอบที่มีประโยชน์อยู่หลายชนิด (9) แต่ชนิดที่น่าสนใจที่สุดคือ โอพีซี โอพีซีที่สกัดได้จากเปลือกสน นับเป็นต้นตำรับที่นักวิทยาศาสตร์ได้เริ่มทำการศึกษา หลังจากได้ข้อมูลจากนักสำรวจชาวฝรั่งเศลว่าเขาและลูกเรือทั้งหลายรอดตายจากการเจ็บป่วย ด้วยโรคลักปิดลักเปิดในระหว่างเดินเรือ ด้วยสูตรยาตำราพื้นบ้านที่ทำจากเปลือกสน (1) ข้อดีก็คือสารโอพีซีนี้ทนความร้อน(18) และละลายน้ำได้ดีมาก ในขณะที่สารในกลุ่มฟลาโวนอยส์อื่นๆมิได้มีสมบัติเช่นนี้ ข้อได้เปรียบของโอพีซีกว่าสารจำพวกฟลาโวนอยส์อื่นก็คือ การมีฤทธิ์อยู่ในร่างกายได้นานและยังไม่ก่อให้เกิดความเป็นพิษอีกด้วย

 

ส่วนที่ใช้: เปลือกไม้

 

ประโยชน์: สารสกัดจากเปลือกสนได้ถูกนำมาศึกษา และพบว่าให้ผลดีต่อการรักษาโรคและภาวะหลายชนิด แต่งานวิจัยที่น่าสนใจที่สุดเห็นจะเป็นการศึกษาที่ทำในประเทศจีน โดยนักวิทยาศาสตร์ชื่อ Zhigang Ni และคณะวิจัย พวกเขาค้นพบว่า คุณสมบัติในการเป็นแอนติอกกซิเดนท์ในเปลือกสนสกัดนี้ จะช่วยลดปฎิกริยาและการเพิ่มเม็ดสีที่ผิวหนังเมื่อถูกแสงแดด สารโอพีซีในเปลือกสนสกัดสามารถลดขนาด และความเข้มของฝ้าโดยไม่มีผลข้างเคียงกับผิวบริเวณอื่นเลย ยิ่งไปกว่านั้นสารสกัดจากเปลือกสนยังช่วยยับยั้งการก่อมะเร็งผิวหนัง ที่เกิดจากการสัมผัสหรือกระตุ้นด้วยสารเคมีอีกด้วย(19) เปลือกสนมาริไทม์ฝรั่งเศสสกัดถูกใช้เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหารสำหรับ

 
  • กระ ฝ้าและริ้วรอยบนใบหน้า (21)
  • อาการอ่อนเพลียเหนื่อยล้า (21, 22)
  • ลดการเกาะตัวกันของเกล็ดเลือด (22)
  • ความผิดปกติของเส้นเลือด(22)
  • โรคเกี่ยวกับเส้นเลือดดำ
  • ป้องกันโรคหัวใจและไขมันอุดตันสมอง (22)

อาการเมื่อขาด: เพื่อที่จะป้องกันอันตรายจากอนุมูลอิสระ การแก่ก่อนวัย กระ ฝ้า และปัญหาอื่นๆ อันเนื่องมาจากปฎิกริยาออกซิเดชั่น(ปฎิกริยาการเติมออกซิเจน) เราต้องการสารต่อต้านอนุมูลอิสระ(แอนตี้ออกซิเดนท์)อย่างแรง อย่างเช่นเปลือกสนสกัดเป็นต้นที่น่าประหลาดใจก็คือ ไม่มีนักโภชนาการหรือแพทย์ท่านใดจัดให้เปลือกสนสกัดเป็นสารอาหารจำเป็นสำหรับร่างกายเลย แม้ว่าแอนตี้ออกซิเดนท์จะเป็นสารจำเป็นต่อสุขภาพที่สมบรูณ์ของมนุษย์ และรายงานเกี่ยวกับอาการเมื่อขาดก็ไม่เคยมีปรากฎเช่นกัน

 

ขนาดรับประทาน: หากต้องการรับประทานเปลือกสนสกัด เพื่อให้ร่างกายได้ประโยชน์จากการเป็นแอนตี้ออกซิเดนท์เฉยๆ การรับประทานวันละเพียง 20-25 มิลลิกรัมโอพีซีต่อวันก็เพียงพอแล้ว(22) และหากต้องการรับประทานเพื่อฤทธิ์ในการป้องกันและเป็นแอนติออกซิเดนท์ในตัว ขนาดรับประทานวันละ 50 มิลลิกรัมต่อวันเป็นปริมาณที่เหมาะสม (22) สำหรับการรับประทานเพื่อวัตถุประสงค์ในเชิงการรักษาโรคควรเพิ่มขนาดรับประทานเป็นวันละ 150-400 มิลลิกรัม (15, 22)

 

ความปลอดภัย: สารสกัดจากเปลือกสนประกอบไปด้วย สารจำพวกฟลาโวนอยด์ที่มีโครงสร้างแบบโพลีฟีนอล (Polyphenol) และกรดอินทรีย์ (Organic acid) ซึ่งเมื่อรวมตัวกันแล้วจะทำให้มีการออกฤทธิ์ได้ดีกว่าสารประกอบเดี่ยวๆตัวใดตัวหนึ่ง (15) โดยทุกองค์ประกอบเป็นเครื่องดนตรีแต่ละชิ้น ที่ทำงานสอดคล้องประสานกันในวงออณ์เคสต้า อันนับได้ว่าเปลือกสนสกัดนี้เป็นส่วนผสมจากธรรมชาติที่ลงตัวเหมาะเจาะ ซึ่งเอื้อประโยชน์อย่างมากต่อทั้งสุขภาพทั้งในคนและในสัตว์ นอกจากนี้แล้วมันยังไม่มีพิษอีกด้วย (5, 6)

 

ปฎิกริยากับสารอื่น: เช่นเดียวกันกับสารโอพีซีจากแหล่งอื่นๆ สารสกัดจากเปลือกสนไม่มีปฎิกริยากับยา สมุนไพรและผลิตภัณฑ์เสริมอาหารตัวอื่นๆ (23)

 
เอกสารอ้างอิง:
  1.

Chandler RF, Freeman L and Hooper SN. Herbal Remedies of the Maritime Indians. J. Enthnopharmacology, Vol. 1 1979: 49-68.

  2. กมลลวรรณ กุหลาบวงษ์ม พิคนาจีนอล สารแอนติออกซิแดนท์ชนิดใหม่. อาหาร & สุขภาพ ฉบับที่ 58 พศ. 2538 หน้า 33 - 36
3. Haslam, E. (1989) Plant polyphenols P. 14-15, Cambridge University Press, New York.
  4. Masqueh’er, J., Michaud, J., Laparra, J., and Dumon M.C. (1979). Int. J. Vitamin Nutrition Research Vol. 9 : 307-311.
  5. Macrides TA, shihata a., Kalafatis N. and Wright P.F.A. A comparision of the hydroxyl radical scavenging properties of the shark bile steroid 5b -scymnol and plant pycnogenols. Biochem. Mol. Biol. Int. Vol. 42, No. 6, Sep 1997: 1249-1260.
6. Da Silva J. M.R., Riguad J., Cheynier V., Chemisnat A, and Moutounet M. (1991) Phytochems 30, 1259-1264.
7. Mitcherva M, etal. Biochemical and morphological studies on the effects of anthocyans and vitamin E on carbon tetrachloride induced liver injury. Cell Mol. Bio 1993 ; 39(4) : 43-448.
8. Maffei F et.al. Free radical scavenging action and anti-enzyme activities of procyanidines from Vitis Vinifera. Amechanism for their capllary protective action. Arzn forsch 1994; 44: 592-601.
9. Masquelier J. (1988) (US Patent, 1987, No. 4, 698, 369). Chem. Abs. 108, P. 1013348.
  10. Uchida S, Edamatsu R, etal. (1987) Med. Sei Res. 15, 831-832.
  11. Kultan R, Donnelly PV and Di Ferrante N. (1981) Experientia 37, 221-223.
  12. Tixier J M, Godeau G, etal. (1984) Biochem Pharmacol. 33, 3933-3939.
  13. Baumann J, wurm G and Von Bruchhausen F (1980) Arch. Pharm. 313, 330-337.
  14. Kakegawa H, Matsumoto h, etal (1985) Chem. Pharm-bull. 33, 5079-5082.
  15. Challem J. Researchers Present Latest Findirgs On Pycnogenol® .
  16. Nutirion Science News, Vol. 2, Issue 7, July 1997.
  17. Virgili F, Kobuchi H and packer L. Procyanidins extracted from Pinus maritama (Pycnogenol® ) scavengers of free radical species and modulators of nitrogen monoxide metabolism in activated murine raw 264.7 Macrophages. Free Radical Biology & Medicine 24 (7-8) : 1120-1129, 1998 may.
  18. Nelson AB, Lau BHS, Ide N., and Rong YQQ. Pycnogenol inhibits macrophage oxidative burst, lipoprotein oxidation, and hydroxyl radical-induced DNA damage. Drug Develop Ind. Pharm. 24(2): 139-144, 1998.
19. Noda Y. et. Al. Hydroxyl and superoxide anion radical scavenging activities of natural source antioxidants using the computerized JES-FR 30 ESR spectometer system. Biochem. Mo. Biol Int. 42(1): 35-44, 1997 Jun.
20. Chen G. et al. Ability of m-chlonoperoxybenzoic acid to induce the ornithine decarboxylase marker of skin tumor promotion and inhibition of this response by gallotannins, ologomeric proanthocyanidins, and their monomeric units in mouse epidermis in vivo Anticancer Res. 15(4); Jul-Aug 1995 : 1183-1189.
21. Zhigang N., et al. The treatment of Melasma by oral administration of French maritime pine bark extract. Xiyuan Hospital of China Academy of traditional Chinese Medicine, Institue of Food Safety Control and Inspection, Ministry of Public Health, Beging, P.R. China.
22. Murray M.T. and Pizzorno J. Encyclopedia of Natural Medicine. Revised 2nd ed. 1998, USA: Prima Publishing. pp 94-95, 323.
23. Lininger S. eds., A-Z guide drug-herb-vitamin interactions: How to Improve Your Health and Avoid Problems When Using Common Medications and Natural Supplements Together. 1999, USA: Prima Publishing. pp 306.


Copyright © 2000 E-sense Ltd.
99/3-4 Ratanachart Bldg. Moo 8, Km 2.7
Bangna-Trad Rd., Bangkok 10260, Thailand


Reviewed: 1 Jun 2001